Loading...
Meclis-i Vükela2019-02-26T12:37:43+00:00

Meclis-i Vükela

Meclis-i Vükela, veya diğer adıyla Heyet-i Vükela Osmanlı İmparatorluğu devrinde ”kabine” işlevine sahip ve aynı zamanda modern çağlardaki ”Bakanlar Kurulu”nun Osmanlı İmparatorluğu’ndaki ilk nüvesi sayılabilecek bir hükümet sistemidir. 1830’lu yıllarda Sultan II.Mahmud devrinde gerçekleşen modernleşme atılımlarının Osmanlı bürokrasisindeki bir izdüşümü olarak kurulmuştur.

O dönemlerden itibaren özellikle devletin idari ve askeri organlarında yürürlülüğe koyulan reform ve düzenlemelerle merkezi örgütlenmede radikal ölçüde değişimler yaşanırken düzenlemelere muhatap olan kurumların yetkileri, çalışma alanları ve işlevleri yeniden tanımlandı ve isimleri değişti. Bu bağlamda, Divan-ı Hümayun’un yerini Meclis-i Vükela alırken Maliye, Harbiye, Hariciye, Bahriye, Dahiliye, Adliyye vb. nazırlıklar yeni Osmanlı bürokrasisine eklemlenlendiler.

Meclis-i Vükela’nın kurulmasıyla birlikte, yüzyıllar boyunca Sultan merkezli bürokrasinin sürdürülebilirliğinde başta rol oynayan ve ”Padişahın mutlak vekili” sıfatına haiz Sadrazam, yetkilerini diğer kabine üyeleri olan nazırlar ile paylaştığından dolayı ”başbakan” ve ”başvekil” vb. ünvanlara mazhar oldu.

Sadrazam’ın başkanlığında diğer nazırların da katılımıyla devletin dahili ve harici siyaseti ile ilgili meselelerde doğrudan karar mercii olan Meclis-i Vükela’da kararlar oy ekseriyetiyle alınır ve bir mazbata ile Sultana arzedilip ”Hatt-ı Hümayun” olarak neşredilip meriyete girerdi.

Sultan II.Abdülhamid’in saltanatını konu alan ve tahta çıktığı 31 Ağustos 1876 tarihli ilk toplantıda gündem, Balkanlarda cereyan eden azınlık isyanları, Avrupa kamuoyunda ve siyasi kulislerde esen Osmanlı karşıtı savaş rüzgarları, idari reformlar, iktisadi meseleler, modernleşme atılımları vb. maddeleri ele almak olacaktır.

Gündem maddesi: Açık gündem

USG: Muhammet Ali Oruç

USG yardımcısı: Muhammet Efdal Kaplan

Akademik asistanlar: Nihan Sağlam – Ahmet Arif Nebioğlu – Mehmet Oğuzhan Kaya

Meclis-i Vükela Âzaları için tıklayınız

Meclis-i Vükela Çalışma Rehberi için tıklayınız

Meclisi vükela İdare Usulü için tıklayınız